Şimdi Okunuyor:
Gelişim ve Freud
Tam İçerik 4 minutes read

Bir insanın en büyük sermayesi, büyük bir servet değil mükemmel bir karakterdir.

Gelişim ve İnsan

Gelişim kavramı yeryüzündeki her şey için geçerli olduğu gibi insan hayatının da vazgeçilmez bir parçasıdır. İnsan için gelişim bedensel gelişim ve karakter gelişimi olmak üzere ikiye ayrılır. Buradaki önemli kısım ise hiç şüphesiz karakter gelişimidir. Nobel ödüllü ünlü Fransız fizyolog Alexis Carrel: “Bir insanın hayatı onun karakteridir.” diyerek karakterimiz ile hayat gibi dünyadaki en önemli hediyeyi eşit tutmuştur.

İnsan denilen sosyal hayvanlar dünyaya gözünü açtıkları ilk dakikadan son nefeslerine kadar gelişime uğrarlar. Doğduğumuz andan erken ergenlik döneminin sonuna (0-18 yaş) kadar yaşadığımız dönem karakterimizi en çok etkileyen ve ona en çok şekil veren dönem olarak bilinir. Her ne kadar doğanın bize verdiği bazı kişilik özelliklerimizi (mizaç) değiştirmek elimizde olmasa da bu dönemde yaptıklarımız ve yaşadıklarımız bizi belirli bir kalıba sokmaktadır.

Sigmund Freud, insan gelişimini 1905 yılında beş evreye ayırmış ve bu evrelere Psikoseksüel Gelişim Evreleri adını vermiştir. Freud, insan hayatının aksiyon ve hazdan oluştuğuna inanır. Hayatımızın önemli bir kısmını oluşturan bu aksiyon kavramı libidodan (cinsel istek) meydana gelmektedir. Haz dediğimiz kavram ise libidonun dışarıya yansıtılmasıdır. Libido kavramı cinsel istek olarak bilinse de sadece kadın-erkek arasında yaşanan cinsel birlikteliği kapsamamaktadır. Genel bir anlam taşıyan cinsel kavramı basit bir dil ile “İnsana zevk ve mutluluk veren eylemler, fikirler ve düşünceler” olarak tanımlanır.

Freud isimli bu fikir babası bizi kontrol eden üç yanımızın olduğundan bahseder. İd, ego ve süperego. İd, bir insanın en kaba ve en ilkel arzularını kapsar ve aşırı derecede bencillik yapar. Çünkü her isteğinin bir an önce gerçekleşmesi onun için oldukça önemlidir. Eğer ki bu bencil tarafımızın isteğini yerine getirmez ve kendimize meydan okursak Dilek Gerçekleştirme Yöntemi denilen bir araca başvururuz. Bir isteğimiz gerçekleşmiyor ise gerçekleşmiş gibi hayal edip kendimizi rahatlatırız. Rüyalarımız da tamamen bu bencil yanımıza hizmet eder. 0-2 yaş arasında, insan hayatında idden başka bir şey bulunmamaktadır. İki yaşına kadar bilinçdışı hareket ettiğimiz için id denilen bencil tarafımız bilinçdışımıza hitap eder.

Peki Ya Bilinç Bölümü?

Bilinç öncesi ve bilinç hali olarak ikiye ayrılan bu kısımda ego ve süperego bulunur. Ego, kişinin mantıksal düşünebilen tarafıdır ve tamamen gerçekçi değerlendirme yapar. Bedenimizin organlardan oluşması gibi karakterimiz de organlardan oluşur ve bu organlardan en önemli olanı yürütme organı yani ego olarak tanımlanır. Kendinden taviz veren ve her kavgada kendini öne atan bu yardımsever organımız ego, id ile süperegonun istekleri çatıştığında arayı bulmaya çalışır. Ego; istekleri, boş hayaller kurarak değil, bu isteklere gerçekçi objeler bularak gerçekleştirir. Bilinç öncesi dönemi oluşturan ego haz kavramını ön plana çıkararak gerilimi giderir.

Süperego, kişinin toplumsal yanıdır. Kişi, çocukluk döneminde toplum kurallarını bilmediği için istediği her şeyi yapar ve bunun karşılığında anne-babasından aldığı ceza veya ödül (pekiştirme) ile bu kuralları öğrenir. Süperego yaşama organı olup toplumsal yasaları, gelenekleri ve ahlaki kuralları kapsar. İnsanın birbirlerine düşman olan organları olan id ve süperego arasındaki çatışma, insan isteklerinin ve düşüncelerinin yasalar veya gelenekler tarafından engellendiği zamanlarda meydana gelir. Bir insan dışarıdan nasıl gözükürse gözüksün onun için buz dağının görünmeyen kısmını id oluşturur.
Teorik tanımlardan sonra id, ego ve süperego kavramlarını daha basit anlatmak gerekirse aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

EGO: Düşünceler ve Algılar
SÜPEREGO: Anılar, Toplumsal Kurallar, Gelenekler ve Öğrenilen Bilgi ve Davranışlar
İD: Korkular, Kabullenemez Cinsel İstekler, Ahlak Dışı İstekler, Utanç Verici Deneyimler, Gerçekçi Olmayan İstekler ve Bencil Davranış ve İstekler

Okuma Önerileri:

Totem ve Tabu; Sigmund Freud.

Freud: Hayatı ve Eserleri; Ernest Jones.


Kaynak: Palombo, J., Bendiscen, H.K. & Koch, B.J. Psikanalitik Gelişim Teorileri Rehberi. Psikoterapi Enstitüsü Yayınları:İstanbul

*Bu yazı Psikoloji Ağı editörleri tarafından Psikoloji Ağı Yayın İlkelerine göre düzenlemiştir.

Bir Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlendi *

Input your search keywords and press Enter.