Şimdi Okunuyor:
Akran Zorbalığı
Tam İçerik 3 minutes read

Son zamanlarda haberlerde, sosyal medyada, araştırmalarda, velilerle edilen sohbetlerde sık denk geldiğimiz bir kavram: Akran Zorbalığı. Peki nedir bu akran zorbalığı? Gelin sebeplerini ve çözüm yollarını birlikte inceleyelim.

Akran zorbalığı en kısa tabiriyle okullarda öğrencilerin birbirlerine uyguladığı psikolojik ve fiziksel şiddet içeren davranışların tümünü içerir. Akran zorbalığının en önemli nedenleri arasında ilgi çekme, üstünlük kurma, şiddeti çözüm yolu olarak tercih etme ve şiddete maruz kalan öğrencinin bunu hak ettiği düşünceleri yer alır. Zorbalık içeren davranışlarda bulunan ve bu davranışlara maruz kalan arasında güç dengesizliğinin olduğu, bu davranışın sürekli ve bilinçli olarak yapıldığı, yıldırma ve zarar verme amacı taşıdığı bilinmelidir.

Zorba davranışlar farklı sebeplerden kaynaklanabildiği için ortaya çıkışı da farklılık göstermektedir. Genel olarak zorba davranışları 3 gruba ayırabiliriz. Fiziksel zorba davranışlar: vurmak, itmek, çelme takmak, saç çekmek, korkutmak, eşyalarına zarar vermek gibi davranışları içerir. Sözel zorba davranışlar: lakap takmak, fiziksel özellikleriyle alay etmek, hakaret etmek, küfür etmek, hakkında dedikodu çıkarmak ve yaymak gibi davranışları içerir. Duygusal zorba davranışlar: yalnız bırakmak, konuşmamak, diğer akranların da konuşmamasını sağlamak, faaliyetlere ve grup etkinliklerine dahil etmemek şeklindeki davranışları içerir.

Zorba davranışların hem zorbalığı yapan hem de buna maruz kalan açısından olumsuz sonuçları olur. Zorba davranışlara maruz kalan öğrenci okula gitmekten korkar. Arkadaş edinmekten, fikrini söylemekten, etkinliklere katılmaktan çekinir. Kendine olan güveni ve saygısı azalmaya başlar. Dikkatini derslerinden ve arkadaşlarından çok zorbadan nasıl kurtulacağına ve kaçacağına odaklar. Gittikçe içine kapanan mağdur öğrencinin okul başarısı da buna bağlı olarak düşer ve genelde utandığı için bu durumu ailesi veya öğretmeniyle paylaşmaz.

Öğrenci olan çocuğunuz, kardeşiniz, yeğeniniz veya kuzeniniz başka sebebi olmaksızın:

  • Arkadaşlarından ve okulundan hiç bahsetmiyorsa
  • Okul etkinliklerine katılmak istemiyorsa
  • Eve arkadaş getirmiyor ve arkadaşının evine gitmiyorsa
  • Okul servisini kullanmak istemiyorsa
  • Okuldan eve yırtılmış kıyafet veya zarar görmüş defterlerle geliyorsa
  • Vücudunda açıklamadığı morluklar varsa
  • İçe kapanma ve kekeleme başladıysa
  • Harçlık aldığı halde eve çok aç dönüyorsa akran zorbalığına maruz kalıyor olabilir. 

Böyle bir durumda onunla açık konuşun. Durumu tartışmak yerine duygularını anlamaya çalışın. “Sen de ona aynısını yap” cümlesinin durumu çıkmaza sokacağını unutmayın. Onu suçlamayın. Maruz kaldığı durumları paylaşmamasının zorbayı savunmak olduğunu açıklayın. Okulu ve öğretmenini bu durum hakkında bilgilendirin. Öğretmeniyle işbirliği yaparak bu zorba hareketlerin tekrarlanıp tekrarlanmadığını kontrol edin.

Film Önerisi

Hem çocuklarınız hem sizin için birlikte izleyebileceğiniz etkileyici ve öğretici bir film önerisinde bulunmak istiyorum: “Wonder”, Akran zorbalığının hafif bir şekilde işlendiği ders niteliğinde enfes bir film.


Kaynakça

ÇANKAYA, İ. (2011). İlköğretimde Akran Zorbalığı. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.

Güvenir, T. (2006). Okulda Akran İstismarı. Kök Yayınevi.

YILDIRIM, R. (2012). Akran Zorbalığı. Sosyal Bilimler Dergisi.

*Bu yazı Psikoloji Ağı editörleri tarafından Psikoloji Ağı Yayın İlkelerine göre düzenlemiştir.

Bir Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlendi *

Input your search keywords and press Enter.